Saturday, April 29, 2017

സുദർശനം - ഭഗവത് ഗീതാ പഠനം - അദ്ധ്യായം രണ്ട് - സാംഖ്യയോഗം (ഭാഗം 21)

കഴിഞ്ഞ കുറെ ശ്ലോകങ്ങളായി കർമ്മയോഗത്തെപ്പറ്റിയാണ് നമ്മൾ പഠിച്ചു കൊണ്ടിരുന്നത്. സമചിത്തതയോടുകൂടി ചെയ്യുന്ന കർമ്മത്തിലുള്ള കുശലതയാണ്‌ യോഗമെന്നും ഫലേച്ഛകൂടാതെ ചെയ്യുന്ന കർമ്മം ഏറ്റവും നല്ല കർമ്മഫലം നൽകുന്നതും ആനന്ദദായകവുമായിരിക്കുമെന്നും നാം കണ്ടു കഴിഞ്ഞതാണ്. സമചിത്തത യെന്നാൽ ഒന്നിലും തന്നെ വിപരീതഭാവങ്ങളെ (pair of opposites) കാണാതെ പ്രജ്ഞ സ്ഥിരമായി നിൽക്കുന്ന അവസ്ഥയായാണെന്നും ഈശ്വരസാക്ഷാത്ക്കാരത്തിനർഹനാകുന്ന (God realisation) കർമ്മയോഗിക്ക്‌ അവശ്യം വേണ്ട ഗുണമാണിതെന്നും പറഞ്ഞു കഴിഞ്ഞു. കൃഷ്ണന്റെ ഈ പുതിയ സിദ്ധാന്തം അർജ്ജുനനു വളരെ ഇഷ്ട്ടപ്പെട്ടുവെന്നു തോന്നുന്നു. കർമ്മയോഗത്തിലൂടെ ഈശ്വരസാക്ഷാത്ക്കാരം നേടുന്ന വ്യക്തിയുടെ ലോകവുമായുള്ള ബന്ധം എങ്ങിനെയായിരിക്കും എന്നറിയാനുള്ള അർജ്ജുനന്റെ ജിജ്ഞാസയും അതിനുള്ള  കൃഷ്ണന്റെ മറുപടികളുമാണ് ഇനി വരുന്ന 18 ശ്ലോകങ്ങളുടെ ഉള്ളടക്കം. ഒരു ideal human being എങ്ങനെയായിരിക്കണം എന്ന കൃഷ്ണന്റെ ഈ വിവരണം ഭഗവത് ഗീതയുടെ ഒരു മാസ്റ്റർപീസ് ആണ്. ഇതു ദൈവവിശ്വാസവിഷയമൊന്നുമല്ല, ശുദ്ധസത്യം മാത്രമാണ്. ഇതു മനസ്സിലാക്കുവാൻ ശ്രമിക്കുന്നതിനു മുൻപായി, ഇതേക്കുറിച്ചു ഗുരു നിത്യചൈതന്യ യതി പറഞ്ഞിട്ടുള്ള വാക്കുകൾ നമുക്കൊന്നു ശ്രദ്ധിക്കാം.

"ഒരു കാര്യം മറന്നു പോകരുത്. ഈ പറയുന്ന വാക്കുകളൊന്നും ഇതിഹാസത്തിലുള്ള അർജ്ജുനന്റെയോ കൃഷ്ണന്റെയോ അല്ല, ഭാരതീയ സാഹിത്യസൃഷ്ടിയുടെ പിതാവായ വ്യാസന്റെ സർഗ്ഗാത്മകമായ രചനാസാമർഥ്യം വേണം ഇവിടെ ദർശിക്കുവാൻ. അർജ്ജുനനെക്കൊണ്ട് വ്യാസൻ ഇവിടെ മന:പൂർവം ചോദിപ്പിക്കുകയാണ്...... ഇനി ഇപ്പോൾ സൗകര്യമായി ഈ ചോദ്യങ്ങളുടെ ഉത്തരമായി അർജ്ജുനനെ ഭാവിയിൽ വാർത്തെടുക്കേണ്ടതായ ഒരു യോഗിയുടെ മൂശ ഇവിടെ വച്ച് കാച്ചാമല്ലോ? ഇതുകൊണ്ട് ശ്രീകൃഷ്ണൻ അർജ്ജുനനെ ചതിച്ചു യുദ്ധം ചെയ്യിച്ചു എന്നൊന്നും ധരിച്ചുകളയരുത്. വ്യവഹാരത്തിലും ചിന്തനയിലും ധ്യാനത്തിലും സമാധിയിലും പരിപൂർണ്ണ യോഗനില പാലിക്കുന്ന പൂർണ്ണപ്രജ്ഞനെ സിദ്ധാന്തപക്ഷത്ത്
അവതരിപ്പിക്കേണ്ടതത്യാവശ്യമാണ്. അത് തന്നെയാണിവിടെ ചെയ്തിരിക്കുന്നതും".

അതെ, ഭഗവത് ഗീത എന്നത് വ്യാസന്റെ സർഗ്ഗാത്മകമായ ഒരു സൃഷ്ടിയാണ്, മനുഷ്യസമൂഹത്തെ നല്ലവഴിക്കു  നയിക്കുന്നതിലേക്കായി രചിക്കപ്പെട്ട മഹനീയ സൃഷ്ട്ടി. ഇതിഹാസപരമായ  വിശ്വാസം കലർത്തി ഈ ഗ്രന്ഥം പഠിച്ചാൽ ഇതിൽ പറയുന്ന സത്യങ്ങളൊന്നും മനസ്സിലാവുകയില്ല. അർജ്ജുനനെക്കൊണ്ടു യുദ്ധം ചെയ്യിച്ച ഹിംസാവാദിയാണ് കൃഷ്ണൻ എന്നൊക്കെ ധരിക്കേണ്ടി വരുന്നത് കഥയിലെ കാര്യം മനസ്സിലാക്കാത്തതു കൊണ്ടാണ്.


ശരി, നമുക്കിനി അർജ്ജുനന്റെ ചോദ്യത്തിലേക്ക് കടക്കാം.

അർജ്ജുന ഉവാച:

സ്ഥിതപ്രജ്ഞസ്യ കാ ഭാഷാ സമാധിസ്ഥസ്യ കേശവഃ
സ്ഥിതധീം: കിം പ്രഭാഷേത കിമാസീത വ്രജതേ കിം (ശ്ലോകം 2:54)

(അർജ്ജുനൻ ചോദിച്ചു, ഹേ, കേശവാ, സമാധിസ്ഥനായ സ്ഥിതപ്രജ്ഞന്റെ ലക്ഷണമെന്താണ്? സ്ഥിതപ്രജ്ഞൻ എങ്ങിനെ സംസാരിക്കും? എങ്ങിനെ സ്ഥിതി ചെയ്യും? എങ്ങിനെ സഞ്ചരിക്കും?)

കിം ആസീത, കിം വ്രജതേ എന്നീ പ്രയോഗങ്ങൾക്ക് എങ്ങിനെ ഇരിക്കും? എങ്ങിനെ നടക്കും? എന്നുള്ള അർത്ഥങ്ങളും ഗ്രന്ഥങ്ങളിൽ കാണാം. ആചാര്യസ്വാമികളുടെ അഭിപ്രായത്തിൽ ഈ ശ്ലോകത്തിലെ  'നടക്കുക, ഇരിക്കുക' എന്നീ വാക്കുകളെ നാം അക്ഷരാത്ഥത്തിലല്ല മനസ്സിലാക്കേണ്ടത്,  സ്ഥിതപ്രജ്ഞന്റെ പൊതുസ്വഭാവത്തെയും അയാളുടെ ലോകവുമായുള്ള ബന്ധത്തെയും എടുത്തു കാണിക്കാനുദ്ദേശിച്ചുള്ള അർത്ഥവ്യാപ്തിയുള്ള പദങ്ങളാണിവയത്രെ.

ശ്രീ ഭഗവാനുവാച:

പ്രജഹാതി യദാ കാമാൻ സർവ്വാൻ പാർത്ഥ മനോഗതാൻ
ആത്മന്യേവാത്മന തുഷ്ട സ്ഥിതപ്രജ്ഞസ്തദൊച്യതേ   (ശ്ലോകം 2:55)

(ശ്രീ ഭഗവാൻ പറഞ്ഞു, ഹേ പാർത്ഥ, മനുഷ്യൻ തന്നാൽതന്നെ സന്തുഷ്ടനായി മനസ്സിലുള്ള എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളെയും (വാസനകളെയും) എപ്പോൾ ഉപേക്ഷിക്കുന്നുവോ, അപ്പോൾ അയാളെ സ്ഥിതപ്രജ്ഞൻ എന്നു പറയുന്നു)

ദുഃഖേഷ്വനദ്‌വിഗ്നമനാ: സുഖേഷു വിഗതസ്‌പൃഹഃ
വീതരാഗഭയക്രോധ: സ്ഥിതതീർമുനിരുച്യതേ     (ശ്ലോകം 2:56)

(ദുഖങ്ങളിൽ കുലുങ്ങാത്തവനും സുഖങ്ങളിൽ താത്‌പര്യമില്ലാത്തവനും, രാഗം, ഭയം, കോപം ഇവയില്ലാത്തവനുമായ മുനി സ്ഥിതപ്രജ്ഞൻ എന്നു പറയപ്പെടുന്നു)

കൃഷ്ണന്റെ രണ്ടു മറുപടി ശ്ലോകങ്ങളും വായിക്കുമ്പോൾ ആദ്യം തോന്നും, ഇദ്ദേഹം പറഞ്ഞ വലിയ കർമ്മയോഗസിദ്ധാന്തം കൊണ്ടുണ്ടാകുന്ന നേട്ടം ഇതാണോ? യാതൊരു ആഗ്രഹങ്ങളും വികാരവുമില്ലാത്ത കുറെ മനുഷ്യരെ സൃഷ്ടിച്ചെടുക്കുകയാണോ ലോകത്തിലെ വലിയ കാര്യം? നമ്മളിവിടെ  ജീവിക്കുന്നത് തന്നെ സുഖിക്കാനല്ലേ? പക്ഷേ വേറൊരു കൂട്ടർ കൃഷ്ണൻ പറഞ്ഞതിനെ അക്ഷരാർത്ഥത്തിലെടുത്തു കൊണ്ട് പൊടുന്നനെ വീടും നാടും ഉത്തരവാദിത്തങ്ങളും സർവ്വതും ഉപേക്ഷിച്ചു സന്യസിക്കാൻ പോയിട്ടുണ്ട്. പക്ഷേ സന്യാസിയായോ? ഇല്ല. ഈ ശ്ലോകങ്ങളുടെ അർത്ഥം മനസ്സിലാക്കാത്തതാണ് രണ്ടു കൂട്ടരുടെയും പ്രശ്നം. ഇങ്ങനെ പറയാൻ കാരണം എന്താണെന്നു നോക്കാം.

അർജ്ജുനന്റെ ചോദ്യത്തിൽ വരുന്ന മൂന്നു പദങ്ങളെ ശ്രദ്ധിക്കുക, സ്ഥിതപ്രജ്ഞൻ, സമാധിഷ്ട, സ്ഥിതഥി. ഈശ്വര സാക്ഷത്ക്കാരം നേടുന്ന കർമ്മയോഗിയുടെ ലക്ഷണങ്ങളാണ് ഇവ. സ്ഥിതപ്രജ്ഞൻ എന്നു പറഞ്ഞാൽ 'a person of steady wisdom'; സമാധിഷ്ട എന്നാൽ 'one whose mind is in absolute tranquility'; സ്ഥിതഥി എന്നാൽ 'one whose intellect is firmly established in reality'. 'ചിന്താവിഷ്ടയായ ശ്യാമള സിനിമ'യിലെ ഭാര്യേം മക്കളേം ബന്ധുക്കളേം കഷ്ടത്തിലാക്കി ഒരു ദിവസം രാവിലെ സന്യസിക്കാൻ പോയ നായകനു ചേർന്ന ലക്ഷണങ്ങളാണോ ഇവയൊക്കെ? അല്ല, അതുകൊണ്ടാണ് ആ സിനിമയിൽ തന്നെ ഒരു സന്യാസിവര്യൻ നായകനെ ഉപദേശിക്കുന്നത്, 'ജീവിത യാഥാർഥ്യങ്ങളിൽ നിന്നുമുള്ള ഒളിച്ചോട്ടമല്ല സന്യാസം'. ഭഗവത് ഗീത പറഞ്ഞത് ഇപ്പറഞ്ഞതിലും വളരെ മുകളിലാണ്, 'ജീവിതത്തിന്റെ സകല യാഥാർഥ്യങ്ങളെയും അഭിമുഖീകരിച്ചുകൊണ്ടു, സമൂഹമദ്ധ്യത്തിൽ തന്നെ നിന്നുകൊണ്ട്, തൻറെ ബാധ്യസ്ഥമായ കർമ്മം സമചിത്തതയോടും കുശലതയോടും കൂടി ആര് അനുഷ്ഠിക്കുന്നുവോ അവനാണ് യഥാർത്ഥ  മുനി'. പലരും സന്യസിക്കാൻ പോയിട്ട് ഒന്നുമാകാതിരുന്നതിന്റെ കാരണം അവർക്കാർക്കും തന്നെ മുനിക്ക്‌ ഗീത കൽപ്പിച്ച,  മൂന്നു ഗുണങ്ങളും ഇല്ലാതിരുന്നതിനാലാണ്.

ഈ വിഷയങ്ങൾ കൂടുതൽ ആഴത്തിൽ ചിന്തിക്കേണ്ടവയാണ്. ഇതേ ശ്ലോകങ്ങളെത്തന്നെ ഇനിയും വിശകലനം ചെയ്യേണ്ടതുണ്ട്. അടുത്ത കുറിപ്പിലാകട്ടെ'

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------       ഈ  ഗീതാ പഠന പരമ്പര ആദ്യം മുതൽ  വായിക്കാൻ കഴിയാതെ പോയവർക്കായി ആത്മീയവിഷയങ്ങളുടെയും ഭഗവത് ഗീതയുടെയും ഒരു ഹൃസ്വപശ്ചാത്തലം താഴെ കൊടുത്തിരിക്കുന്നു. ഇവിടെ ചർച്ച ചെയ്യപ്പെടുന്ന വിഷയങ്ങളുടെ പ്രസക്തി ശരിക്കും മനസ്സിലാക്കാൻ ഈ അറിവു സഹായകമാകും.
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

തങ്ങളുടെ നിലനിൽപ്പിനു പ്രകൃതി കനിഞ്ഞു നൽകുന്ന സഹായത്തിനു നന്ദി പറഞ്ഞുകൊണ്ടും അതുപോലെ തന്നെ തങ്ങൾക്കു നിയന്ത്രിക്കാൻ കഴിയാത്ത പ്രകൃതിഭാവങ്ങളെക്കണ്ടു ഭയന്ന് അതിൽ നിന്നും രക്ഷ നേടാനുമായി പ്രാകൃത  മനുഷ്യർ ഈശ്വരസങ്കൽപ്പങ്ങളും അവയ്ക്കുള്ള ആരാധനാസമ്പ്രദായങ്ങളും സഹസ്രാബ്ദങ്ങൾക്കു മുൻപു തന്നെ സൃഷ്ടിച്ചു. ഇക്കാലത്തിന് ശേഷം ബോധപൂർവം ചിന്തിയ്ക്കുന്ന മനുഷ്യരുടെ കാലമായപ്പോൾ അവർ പ്രപഞ്ചത്തെയും അതിലെ പ്രതിഭാസങ്ങളെയും മനുഷ്യ ജീവിതത്തെയും ജീവിതത്തിനു ശേഷമുള്ള ലോകത്തെയും മറ്റും മറ്റും പറ്റി ചിന്തിക്കാൻ തുടങ്ങി. ഈ പ്രപഞ്ചാവലോകനമാണ് വേദോപനിഷത്തുക്കളിൽ നിറഞ്ഞു നിൽക്കുന്നത്. ഇന്ദ്രിയപരമായ കാര്യങ്ങളിൽ മാത്രം ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ചു, അപരിഷ്കൃത ജീവിതം നയിക്കുന്ന മനുഷ്യരെ, ബോധപൂർവം ചിന്തിപ്പിച്ചു പരിഷ്കൃതചിത്തരായ സാമൂഹികമനുഷ്യരാക്കാനുദ്ദേശിച്ചുള്ള ചിന്തകളും പ്രയോഗരീതികളുമാണ് ഈ ജ്ഞാനസ്രോതസ്സുകളിൽ നിറഞ്ഞു നിൽക്കുന്നത്. വേദത്തിന്റെ അന്ത്യഭാഗവും വേദസാരവുമായ വേദാന്തത്തിൽ (ഉപനിഷത്തുക്കളിൽ), പ്രപഞ്ചകർത്താവെന്ന ഈശ്വരസങ്കൽപ്പം (ഏകദൈവസങ്കൽപ്പം) പ്രബലമായി പ്രതിഷ്ഠിക്കപ്പെട്ടിiട്ടുണ്ട്. വേദകാലത്തിനു ശേഷവും ഭാരതീയ തത്വചിന്തകന്മാർ ഈ പ്രപഞ്ച വിഷയങ്ങളെക്കുറിച്ചു ഗാഢമായി ചിന്തിക്കുകയും അവരവരുടേതായ കണ്ടെത്തലുകൾ നടത്തുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. അങ്ങിനെയുണ്ടായ നിരവധി തത്വചിന്താശാഖകളിൽ ചിലതാണ് ചാർവാക മഹർഷിയുടെ ലോകായത മതം, കപിലമുനിയുടെ സാംഖ്യയോഗം, പതഞ്ജലി മഹർഷിയുടെ യോഗം, ശ്രീബുദ്ധന്റെ ബുദ്ധമതം, മഹാവീരന്റെ ജൈനമതം തുടങ്ങിയവ. ഈ തത്വചിന്തകളിലേറെയും ജഗന്നിയന്താവായ ഈശ്വരൻ എന്ന വേദാന്തദർശനത്തോടു യോജിക്കുന്നില്ല എന്നു തന്നെയല്ല ഈശ്വരസങ്കൽപ്പത്തെ നിരാകരിക്കുന്നുമുണ്ട്. വേദത്തിന്റെ അധികാരികളായി സ്വയം അവരോധിച്ച അക്കാലത്തെ കുറെ മനുഷ്യർ (പിൽക്കാലത്തു വൈദികമതം എന്നറിയപ്പെട്ടു) വേദത്തിന്റെ ലോകക്ഷേമകരമായ ഉദ്ദേശ്യലക്ഷ്യങ്ങൾക്കനുസൃതമല്ലാത്ത രീതിയിൽ വ്യാഖ്യാനങ്ങൾ നടത്തുകയും ചാതുർവർണ്യ വ്യവസ്ഥിതി സൃഷ്ടിച്ചു സമൂഹത്തെ വിഭജിക്കുകയും വേദവിധിപ്രകാരം മനുഷ്യർ എങ്ങിനെയാണ് സാമൂഹികജീവിതം നയിക്കേണ്ടതെന്നു നിർദ്ദേശിക്കുന്ന ധർമ്മശാസ്ത്രങ്ങൾ (ഉദാ: മനുസ്മൃതി, യാജ്ഞവല്ക്യസ്മൃതി) രചിച്ചു നടപ്പിൽ വരുത്തുകയും ചെയ്തു. ഈശ്വരന്റെ പേരിൽ  സമൂഹത്തിൽ നിരവധി അനാചാരങ്ങളും ജന്തുഹിംസയടക്കമുള്ള ദുരാചാരങ്ങളും ഇവർ നടപ്പിൽ വരുത്തുകയും അതെല്ലാം ജനങ്ങളിൽ  അടിച്ചേൽപ്പിക്കുകയും ചെയ്തതിന്റെ ഫലമായി ഹൈന്ദവമതം നാശോന്മുഖമാവുകയും അതിന്റെ സ്ഥാനത്തു ബുദ്ധമതവും ജൈനമതവും ഭാരതത്തിലുടനീളം വളർന്നു വികസിക്കുകയും ചെയ്തു. ഈ രണ്ട് അവൈദികമതങ്ങളും വേദങ്ങളിലെ യജ്ഞസംസ്കാരത്തെയും ഈശ്വരസങ്കൽപ്പത്തെയും നിരാകരിക്കുകയും സ്നേഹം, കരുണ  തുടങ്ങിയ മാനുഷിക വികാരങ്ങൾക്ക് ഊന്നൽകൊടുക്കുന്ന ചിന്തകൾക്ക് പ്രാമുഖ്യം കൊടുക്കുകയും ചെയ്തു. ഈ രണ്ടുമതങ്ങളും സ്വാഭാവികമായും വൈദികമതത്തിന്റെ കണ്ണിലെ കരടായിത്തീർന്നു. വൈദികമതത്തിന്റെ ഈ ദോഷകാലത്ത്, സനാതനധർമ്മത്തെ ഉയർത്തിപ്പിടിച്ചു സമൂഹത്തിൽ അതിനു സ്ഥാനമുണ്ടാക്കാനുള്ള നല്ല ശ്രമങ്ങളുടെ ഭാഗമായുണ്ടായിട്ടുള്ള കൃതികളാണ് രാമായണവും മഹാഭാരതവും. മഹാഭാരതത്തിന്റെ ഭാഗമാണ് ഭഗവത് ഗീത. ഇതേ ലക്ഷ്യത്തിലേക്കായി തന്നെ പിൽക്കാലത്ത് പുരാണങ്ങളും രചിക്കപ്പെട്ടു. ഇതിഹാസങ്ങളും പുരാണങ്ങളും കൂടി സനാതനധർമ്മത്തെ സമൂഹത്തിൽ സുസ്ഥിരമായി പ്രതിഷ്ഠിക്കുകയും ചെയ്തു.

ഉപനിഷദ് ദർശനങ്ങളാണ് ഭഗവത് ഗീതയുടെ വിഷയം എന്നു ഗീതയുടെ ധ്യാനശ്ലോകത്തിൽ പറയുന്നുണ്ട്. ഗീതയുടെ കാലഘട്ടത്തിനു മുൻപ് ഭാരതത്തിൽ ഉടലെടുത്തിട്ടുള്ള എല്ലാ തത്വദർശനശാഖകളുടെയും നല്ല വശങ്ങൾ, ഗീതയുടെ നിർമ്മിതിയിലേക്ക് ഗീതാകാരൻ ഉപയോഗിച്ചിട്ടുണ്ടെന്നു ഗീത ശ്രദ്ധാപൂർവം പഠിക്കുന്നവർക്കു മനസ്സിലാക്കാവുന്നതാണ്. അതായത് നിർഗ്ഗുണബ്രഹ്മമായ ഈശ്വരനെ ജഗന്നിയന്താവായി പ്രതിഷ്ഠിച്ച  ഉപനിഷദ് ദർശനങ്ങളോടൊപ്പം തന്നെ, ഈശ്വരസങ്കല്പത്തെ നിരാകരിക്കുന്ന തത്വചിന്തകളുടെ നല്ല വശങ്ങൾ കൂടി വിളക്കിച്ചേർത്തു സൃഷ്ട്ടിച്ച ആത്മീയകൃതിയാണ് ഭഗവത് ഗീത. പ്രപഞ്ചകർത്താവായി ഈശ്വരനെ പ്രതിഷ്ഠിക്കുന്ന വേദാന്തചിന്തകളിലടക്കം മേൽപ്പറഞ്ഞ ഒരു ഭാരതീയ ദർശനശാഖയിലും നാം ഇന്നറിയുന്ന വിധത്തിലുള്ള, നമ്മിൽ നിന്നന്യനായ, നിഗ്രഹാനുഗ്രഹശക്തിയുള്ള ഒരീശ്വരസങ്കൽപ്പം ഇല്ല. പുരാണകഥകളിൽ അങ്ങിനെയുള്ള ഈശ്വരസങ്കൽപ്പങ്ങളെ പ്രകീർത്തിക്കുന്ന നിരവധി കഥകൾ ഉണ്ടെങ്കിലും അവയൊക്കെ തന്നെ ഉപനിഷത്തുക്കൾ ഉദ്ഘോഷിക്കുന്ന ആത്മജ്ഞാനത്തിലേക്കു സാധാരണ മനുഷ്യരെ നയിക്കാൻ വേണ്ടിയുണ്ടാക്കിയ പദ്ധതികളുടെ ഭാഗമാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കാവുന്നതേയുള്ളൂ. ആത്മബോധമുള്ള സമൂഹത്തെ വാർത്തെടുക്കാൻ വേണ്ടി ചിന്താശക്തിയുള്ള മനുഷ്യർ മെനഞ്ഞെടുത്ത കഥകളാണിതെല്ലാം എന്നർത്ഥം. ഇതിൽ തന്നെ പല കൃതികളുടെയും ഉദ്ദേശ്യം ചാതുർവർണ്യ വ്യവസ്ഥയെ സമൂഹത്തിൽ അരക്കിട്ടുറപ്പിക്കുകയായിരുന്നു എന്ന ആക്ഷേപവും പലരും  ഉന്നയിച്ചിട്ടുണ്ട്. നമുക്കു തൽക്കാലം ആ വിഷയത്തിലേക്കു പോകാതിരിക്കാം. പുരാണകഥകളിൽ രസിച്ചു, അവയിൽ അന്തർഭവിച്ചിരിക്കുന്ന ആത്മബോധപരമായ കാര്യങ്ങളെ മറന്നു ജീവിക്കുന്നവരാണ് കൂടുതൽ പേരും എന്നു മാത്രം ഇപ്പോൾ മനസ്സിലാക്കാം.

ക്രിസ്തുവർഷത്തിന്റെ തുടക്കകാലത്തിനടുത്താണ് ഗീത രചിക്കപ്പെട്ടതെന്നാണു  പാശ്ചാത്യരും പൗരസ്ത്യരുമായ ഭൂരിഭാഗം ഗവേഷകരും അഭിപ്രായപ്പെടുന്നത്. ഗീതയ്ക്ക് 5000ൽപ്പരം വർഷത്തെ പഴക്കമുണ്ടെന്ന അഭിപ്രായപ്പെടുന്നവരും ഉണ്ട്. ഇതെന്തുതന്നെയായാലും ദ്വാപരയുഗത്തിൽ ജീവിച്ചിരുന്നതെന്നു ഹിന്ദുക്കൾ വിശ്വസിക്കുന്ന വാസുദേവകൃഷ്ണനു ഗീതയുടെ കാലത്തു ജീവിച്ചിരിക്കാൻ കഴിയില്ലല്ലോ? അതായത്, ഗീത അവതരിപ്പിക്കുന്നത് ഭഗവാൻ കൃഷ്ണനല്ല, കൃഷ്ണനെന്ന കഥാപാത്രമാണ്. ഗീതയുടെ കാലത്തിനു മുൻപു തന്നെ ഭാരതത്തിലെ ജനങ്ങൾ ആരാധിച്ചിരുന്ന തേജസ്വിയായ കൃഷ്ണനിലൂടെ, ലോകസമ്മതിയിലേക്കായി ഗീതാകാരൻ, ഗീതാശ്ലോകങ്ങളെ  അവതരിപ്പിക്കുകയാണ്. നല്ലൊരു സംരംഭം തുടങ്ങാൻ പോകുമ്പോൾ നാം സ്ഥലത്തെ പ്രധാനിയും പൊതുസമ്മതനുമായ ആളെക്കൊണ്ട് അതു നിർവഹിപ്പിക്കുന്നതുപോലെ. ഭാരതീയ തത്വചിന്താധാരകളിൽ നിന്നും ഗീതാകാരൻ എഴുതിയുണ്ടാക്കിയ ഗീതാശ്ലോകങ്ങൾ ഭഗവാൻ കൃഷ്ണനെക്കൊണ്ട് അവതരിപ്പിക്കുന്നതായി സങ്കല്പിച്ചിരിക്കുന്നു. അതായതു ഗീതയിൽ നാം കാണേണ്ടത് ദൈവമായ വാസുദേവകൃഷ്ണനെയോ ആ അവതാരപുരുഷന്റെ ദൈവീകശക്തികളെയോ അല്ല, മറിച്ചു ആർഷഭാരത ഋഷിമനസ്സുകളെയും അവർ പകർന്നുതരുന്ന ബൗദ്ധികമായ അറിവുകളെയുമാണ്. ഗീത പഠിക്കുമ്പോൾ ഭഗവാൻ എന്നോ കൃഷ്ണൻ എന്നോ ഉള്ള പ്രയോഗം കണ്ടാൽ  ജ്ഞാനിയായ ഒരു ഗുരു എന്നേ ചിന്തിയ്ക്കേണ്ടതുള്ളൂ. ആ ഗുരുവിനെ അന്ധമായി വിശ്വസിക്കേണ്ടതില്ല, ഗുരു പറയുന്നത് ബോധപൂർവം മനസ്സിലാക്കി കഴിയാവുന്നിടത്തോളം ജീവിതത്തിൽ പകർത്താൻ ശ്രമിക്കുക മാത്രമേ വേണ്ടൂ. നമ്മിൽ നിന്നന്യനായ ഒരു ദൈവം എന്ന ചിന്ത വേദാന്തദർശനത്തിലില്ല. നാമോരോരുത്തരിലും ദൈവീകത്വം ഉണ്ടെന്നും, പക്ഷെ അജ്ഞാനത്താൽ അതു മറഞ്ഞു നിൽക്കുകയാണെന്നും, അജ്ഞാനത്തെയകറ്റിയാൽ ഉള്ളിലെ ദിവ്യചൈതന്യം അനുഭവവേദ്യമാകുമെന്നുമാണ് ഹൈന്ദവതത്വ ശാസ്ത്രങ്ങളിൽ പറഞ്ഞിരിക്കുന്നത്. ആത്മീയമായ അറിവു നേടുന്നതിനനുസരിച്ചു അജ്ഞാനമാകുന്ന മൂടുപടം നേർത്തു നേർത്തു വരും, കാഴ്ചപ്പാടുകൾ മാറിത്തുടങ്ങും. തന്നെ നിലനിർത്തുന്ന ഈശ്വരൻ തന്നെയാണ് മറ്റുള്ളവയേയും നിലനിർത്തുന്നതെന്ന ബോധം ഉള്ളിലുദിക്കും. ഇതോടെ ഭേദഭാവചിന്തകൾ നമ്മളിൽ നിന്നകന്നുതുടങ്ങും. ഭേദഭാവമകന്ന മനുഷ്യർ ജീവിക്കുന്ന സമൂഹം സ്വർഗ്ഗമല്ലാതെ മറ്റെന്താണ്? വേദാന്തസാരമായ ഭഗവത് ഗീത ലക്‌ഷ്യം വയ്ക്കുന്നത് സമത്വത്തിന്റെയും സാഹോദര്യത്തിന്റേതുമായ ആ സുന്ദരലോകത്തെയാണ്. ഗീതയുടെ പഠനത്തിലൂടെ മനുഷ്യർ നേടുന്നത് ഈ  സമത്വബോധമാണ്, മറ്റൊന്നുമല്ല. ലോകാ സമസ്‌താ സുഖിനോ ഭവന്തു.

ഭഗവത് ഗീതയിൽ പ്രദിപാദിച്ചിരിക്കുന്ന ആത്മീയ വിഷയങ്ങളുടെ പൊതു പശ്ചാത്തലം മുകളിൽ എഴുതിയതിൽ നിന്നും മനസ്സിലാക്കാമെങ്കിലും ഗീതയുടെ രചനയിൽ നിർണ്ണായകമായ പങ്കു വഹിച്ചിട്ടുണ്ടെന്നു വിവേകാനന്ദ സ്വാമികളും പല ഗീതാഗവേഷകരും കരുതുന്ന ചില സാമൂഹ്യവിഷയങ്ങളെക്കൂടി ഇവിടെ പരാമർശിക്കേണ്ടതുണ്ട്. വേദങ്ങളെ ആധാരമാക്കിക്കൊണ്ടു, ചാതുർവർണ്യ വ്യവസ്ഥ നടപ്പിലാക്കി, സാമൂഹിക ജീവിതത്തെ നിയന്ത്രിച്ചിരുന്ന വൈദികബ്രാഹ്മണരുടെ ഇടയിൽത്തന്നെ അന്നു രണ്ടു പക്ഷക്കാരുണ്ടായിരുന്നു. വേദങ്ങളുടെ കർമ്മകാണ്ഡത്തിൽ പറഞ്ഞിട്ടുള്ള യജ്ഞാദികർമ്മങ്ങൾ അനുഷ്ഠിച്ചുകൊണ്ടുള്ള സാമൂഹികജീവിതമാണ് ശരിയെന്ന് ഒരു കൂട്ടർ വാദിച്ചപ്പോൾ, കർമ്മങ്ങളെല്ലാം തന്നെ സ്വാർത്ഥത ജനിപ്പിക്കുന്നതാണെന്നും ആയതിനാൽ കർമ്മബന്ധങ്ങളുണ്ടാക്കി പുനർജന്മ്മത്തിനു കാരണമാകാവുന്ന കർമ്മമാർഗ്ഗം ഉപേക്ഷിച്ചു വനത്തിൽ പോയി സന്യാസജീവിതം നയിക്കുകയാണ് വേണ്ടതെന്നായി രണ്ടാമത്തെ കൂട്ടർ. കാമ്യകർമ്മങ്ങളിൽ മുഴുകി ജീവിച്ച കൂട്ടരായിരുന്നു സ്വാഭാവികമായും അന്നത്തെ സമൂഹത്തിലെ പ്രബലർ. വേദത്തെച്ചൊല്ലിയുണ്ടായ ഈ രണ്ടു വീക്ഷണങ്ങളും സമൂഹത്തിൽ വലിയ സംഘർഷവും അശാന്തിയും സൃഷ്ട്ടിച്ചു കൊണ്ടിരുന്ന കാലത്താണ് ഗീത രചിക്കപ്പെട്ടിട്ടുള്ളത്. ഈ രണ്ടു വീക്ഷണങ്ങളെയും ഉൾക്കൊണ്ടു കൊണ്ടു, സമന്വയത്തിന്റെ മാർഗ്ഗത്തിലാണ്‌ ഗീത രചിക്കപ്പെട്ടിട്ടുള്ളത്. ആദ്യത്തെ കൂട്ടർ വാദിച്ച കാമ്യകർമ്മമാർഗ്ഗത്തിലെ കാമത്തെ (desire) മാറ്റി നിഷ്ക്കാമമായാണ് കർമ്മം ചെയ്യേണ്ടതെന്നും നിസ്വാർത്ഥമായി കർമ്മം ചെയ്യുന്നതിലൂടെ കർമ്മബന്ധനങ്ങളും പുനർജന്മവും ഉണ്ടാകില്ലെന്നും ഉപനിഷദ് ദർശനങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ഗീത സമർത്ഥിച്ചപ്പോൾ അത് രണ്ടു കൂട്ടർക്കും സ്വീകാര്യമായി. സ്വാഭാവികമായും വേദങ്ങളുടെ കർമ്മകാണ്ഡത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള എല്ലാ കാമ്യകർമ്മങ്ങളെയും ഗീത നിശിതമായി വിമർശിച്ചു. വേദങ്ങളെയല്ല, വേദങ്ങളെ മനുഷ്യർ ഉപയോഗിക്കുന്ന രീതിയെയാണ് ഗീത വിമർശിക്കുന്നത്. തികച്ചും മൗലികമായ കർമ്മയോഗസിദ്ധാന്തം ആഹ്വാനം ചെയ്യുമ്പോൾത്തന്നെ, ജാതിവ്യവസ്ഥയെ സമൂഹത്തിൽ നിലനിർത്തുന്നതിനു സഹായകരമാകുന്ന നിലപാടുകളാണ് പല ഗീതാശ്ലോകങ്ങളിലും നിഴലിക്കുന്നതെന്ന ഗൗരവപരമായ ആക്ഷേപവും പലരും ഉന്നയിച്ചിട്ടുണ്ട്. എല്ലാവരും പറയുന്ന എല്ലാം ശരിയാകണമെന്നില്ല. പഠിച്ചു പോകുന്ന വഴിയിൽ ഇപ്പറയുന്നതൊക്കെ ശരിയാണോ എന്നു നമുക്കും അന്വേഷിക്കാം.

ഹിന്ദുമതം എന്നൊരു മതമുണ്ടോ, അതോ ഹൈന്ദവസംസ്കാരം എന്നു പറയുന്നതാണോ ശരി തുടങ്ങിയ ചില ചോദ്യങ്ങൾ ഉന്നയിക്കപ്പെടാറുണ്ട്. ഒരു ആത്മീയപുരുഷനും അദ്ദേഹത്തിൻറെ വചനങ്ങൾ വിശ്വാസപൂർവം പിന്തുടരുന്ന ജനസമൂഹവും ചേർന്നതിനെയാണ് മതം എന്ന വാക്കുകൊണ്ട് സാധാരണ ലക്ഷ്യമാക്കുന്നത് (semitic religion). ഹൈന്ദവസംസ്കാരത്തിൽ ഒരു പ്രവാചകനോ, ദൈവപുരുഷനോ അല്ല ആത്മീയതയുടെ കേന്ദ്രം; അനേകം ഋഷിമാരുടെയും തത്വചിന്തകരുടെയും സംഭാവനകളിലാണ് ഈ സംസ്കാരം കെട്ടിപ്പടുത്തിരിക്കുന്നത്. അതിനാൽ ഹിന്ദുമതമെന്നല്ല, ഹൈന്ദവ സംസ്കാരം എന്നു പറയുന്നതാകും കൂടുതൽ ശരി. സെമിറ്റിക് മതങ്ങളിൽ ദൈവകൽപ്പനകൾ ചോദ്യം ചെയ്യപ്പെടാതെ വിശ്വസിക്കേണ്ടതും പിന്തുടരേണ്ടതുമാണെങ്കിൽ ഹൈന്ദവസംസ്കാരത്തിൽ അങ്ങിനെയല്ല, ഉപദേശങ്ങൾ വിമർശനബുദ്ധിയോടെ പഠിച്ചു ശരിയെന്നു തോന്നുന്നത് മാത്രമേ സ്വീകരിക്കേണ്ടതുള്ളൂ. ഈശ്വരനിൽ വിശ്വസിക്കണം എന്നുപോലുമില്ല. വിശ്വാസത്തിലല്ല, ബൗദ്ധികമായ അന്വേഷണത്തിലാണ് ഹൈന്ദവധർമ്മം നിലകൊള്ളുന്നത്. 'സിന്ധു'നദിക്കു പടിഞ്ഞാറു നിന്നു വന്ന പേർഷ്യൻ/ഗ്രീക്കു വംശജർ അവരുടെ സംസ്കാരത്തിൽ നിന്നും വ്യത്യസ്തമായ സംസ്കാരമുള്ളതും സിന്ധുനദിക്ക് കിഴക്കു വസിച്ചിരുന്നവരുമായ ഭാരതീയരെ അഭിസംബോധന ചെയ്യാൻ ഉപയോഗിച്ച  പേര് പരിണമിച്ചുണ്ടായതാണ് 'ഹിന്ദു' എന്നു പറയപ്പെടുന്നു.



No comments:

Post a Comment