Friday, June 9, 2017

സുദർശനം - ഭഗവത് ഗീതാ പഠനം - അദ്ധ്യായം രണ്ട് - സാംഖ്യയോഗം (ഭാഗം 24)

അപകട സാദ്ധ്യത തോന്നിയാലുടൻ തന്നെ ആമ അതിന്റെ ബഹിർമുഖമായ അവയവങ്ങളെയെല്ലാം പിൻവലിച്ചു,  ശരീരത്തെ കട്ടിയായ പുറംതോടിൽ സംരക്ഷിച്ചു നിർത്തുന്നതു പോലെ,  സമനില കൈവിട്ടു പോകാൻ സാദ്ധ്യതയുണ്ടെന്നു തോന്നുന്ന സാഹചര്യങ്ങളിൽ തന്റെ ഇന്ദ്രിയങ്ങളെയും മനസ്സിനെയും പിൻവലിച്ചു സുരക്ഷിതനാകുന്നവനാണ് സ്ഥിതപ്രജ്ഞനായ യോഗി എന്നു കഴിഞ്ഞ ശ്ലോകത്തിൽ കണ്ടു കഴിഞ്ഞു. പക്ഷേ ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ വിഷയങ്ങളിൽ നിന്നും പിൻവലിക്കുന്നതുകൊണ്ടു മാത്രം വ്യക്തി പൂർണ്ണമായും സുരക്ഷിതനാകുമോ? 

വിഷയാ വിനിവർത്തന്തേ നിരാഹാരസ്യ ദേഹിന:
രസവർജ്യം രസോപ്യസ്യ പരം ദൃഷ്ട്വ നിവർത്തതേ  (ശ്ലോകം 2:59)      
 
(ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ കൊണ്ടു വിഷയങ്ങൾ അനുഭവിക്കാത്ത മനുഷ്യനു വിഷയങ്ങൾ അകന്നുപോകുന്നു. എന്നാൽ ആസക്തി അവശേഷിക്കുന്നു. പരമാത്മാവിനെ പ്രാപിക്കുമ്പോൾ അവന്റെ ആസക്തിയും വിട്ടുപോകുന്നു)
 
ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ വിഷയങ്ങളിൽ നിന്നും ബലാൽക്കാരമായി പിൻവലിച്ചാൽ ഭോഗേച്ഛയിൽ നിന്നും താത്ക്കാലികമായി വിമുക്തനാകാനതു സഹായിക്കുമെങ്കിലും ആ വിഷയങ്ങളുടെ ആസക്തി മനസ്സിൽ തന്നെ നിലനിൽക്കുകയും  അനുകൂലസാഹചര്യമുണ്ടാകുമ്പോൾ അവ അതീവ ശക്തിയോടെ പ്രകടിതവുമാവുകയും ചെയ്യും. ഡയബെറ്റിസ് കാരണം മധുരം കഴിക്കരുതെന്ന് ഡോക്ടർ നിർദ്ദേശിച്ചിട്ടുള്ള രോഗി മനസ്സില്ലാമനസ്സോടെ മധുരം ഒഴിവാക്കുമെങ്കിലും മധുരത്തോടുള്ള ആസക്തി മനസ്സിൽ കിടക്കും. പാൽപ്പായസം കാണുമ്പോൾ ആ ആസക്തി അതീവ ശക്തിയോടെ തിരിച്ചുവരികയും രോഗി പായസം കുടിക്കുകയും അതിന്റെ പേരിൽ ബുദ്ധിമുട്ടനുഭവിക്കുകയും ചെയ്യും. വൃതാനുഷ്ട്ടാനത്തിലും രോഗാവസ്ഥയിലും ആഹാരത്തോടുള്ള താൽപ്പര്യം കുറയുമെങ്കിലും ആസക്തി ഇല്ലാതാകുന്നില്ല. ഇന്ദ്രിയനിഗ്രഹം നടത്തിയവരെന്നു സ്വയം കരുതി ജീവിക്കുന്ന പല ആത്മീയഗുരുക്കന്മാരും പല അപകടങ്ങളിലും ചെന്നു ചാടുന്നത്, അവരുടെ മനസ്സിൽ വിഷയാസക്തി ബാക്കി നിൽക്കുന്നതു കൊണ്ടാണ്. മനസ്സിൽ ആഴത്തിൽ പതിഞ്ഞിരിക്കുന്ന വാസനകളെ നിയമവും നിയന്ത്രണങ്ങളും കൊണ്ട് ഒരു പരിധിവരെ തടഞ്ഞു നിർത്താമെന്നല്ലാതെ തുടച്ചുമാറ്റാൻ കഴിയുന്നതല്ല. അപ്പോൾ പിന്നെ അപകടം പിടിച്ച വിഷയാസക്തിയിൽ നിന്നും മനുഷ്യനെങ്ങിനെയാണ് രക്ഷപെടാൻ കഴിയുക? ഒരു മാർഗ്ഗമുണ്ട്;  ഒരു വരയെ ചെറുതാക്കാൻ അതിനടുത്തായി അതിലും വലിയൊരു വര വരച്ചാൽ മതി എന്നു പറയുമ്പോലെ വിഷയസുഖത്തിനേക്കാൾ വലിയ മറ്റൊരു സുഖം ലഭിച്ചാൽ, വിഷയസുഖം മനസ്സിൽ നിന്നും താനേ മാഞ്ഞുപൊയ്ക്കൊള്ളും. ആത്മബോധമാണ് ഈ വലിയസുഖം. അതിൽ മനസ്സ് അഭിരമിക്കാൻ തുടങ്ങുമ്പോൾ ഇന്ദ്രിയപരമായ വിഷയസുഖങ്ങൾ താനേ അകന്നു തുടങ്ങും. എങ്കിലും കുറെയൊക്കെ വീണ്ടും ബാക്കി നിൽക്കും. ഈശ്വരസാക്ഷാത്ക്കാരം നേടുന്നതോടെ ബാക്കിയുണ്ടായിരുന്ന ആസക്തിയും ഇല്ലാതായി, വ്യക്തി സർവ്വതന്ത്രസ്വതന്ത്രനാകും. അഗ്നി, എല്ലാ വസ്തുക്കളെയും ചുട്ടെരിച്ചു ശുദ്ധീകരിക്കും എന്നു പറയുമ്പോലെ  സമർപ്പണ മനോഭാവത്തോടെയുള്ള ഈശ്വരചിന്ത (ആത്മബോധം), മനസ്സിലെ വിഷയാസക്തികളേയും  തൽഫലമായുണ്ടാകുന്ന മാലിന്യങ്ങളേയും പൂർണ്ണമായും നശിപ്പിച്ചു മനസ്സിനെ ശുദ്ധീകരിക്കാൻ സഹായിക്കും എന്നർത്ഥം. വലിയ ലക്ഷ്യത്തിലേക്കു മനസ്സൂന്നിക്കഴിയുന്ന മനുഷ്യനിൽ, ഹാനികരമായ ചെറിയ ചിന്തകൾക്കു സ്ഥാനമില്ലാതെയാകും.  


യതതോ ഹ്യപി കൗന്തേയഃ പുരുഷസ്യ വിപശ്ചിതഃ
ഇന്ദ്രിയാണീ പ്രമാഥീനി ഹരന്തി പ്രസഭം മനഃ   (ശ്ലോകം 2:60)     
 
(ഹേ, കുന്തീപുത്രാ, ഇന്ദ്രിയനിഗ്രഹത്തിനായി പ്രയത്നിക്കുന്ന വിദ്വാനായ പുരുഷന്റെ മനസ്സിനെപ്പോലും ക്ഷോഭിച്ചിരിക്കുന്ന ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ ബലാൽക്കാരമായി വശത്താക്കുന്നു)

അർജ്ജുനാ, പരമാത്മബോധത്തിലൂടെ ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ വശത്താക്കുക എന്നതു സാദ്ധ്യമാണെങ്കിലും അതത്ര എളുപ്പമാണെന്ന് ചിന്തിക്കരുത്. ബുദ്ധി കൊണ്ട് മനസ്സിനെ നിയന്ത്രിച്ചു ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ വശത്താക്കാൻ ശ്രമിക്കുമ്പോൾ, ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ വിഷയങ്ങളുടെ പിറകെ പോയി മനസ്സിനെ ശക്തമായി അതിലേക്കു പിടിച്ചു വലിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കും. ഇതൊക്കെ നന്നായറിയാവുന്ന വിദ്വാൻറെ മനസ്സിനെപ്പോലും ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ വശത്താക്കി വിഷയസുഖത്തിലേക്ക് അടുപ്പിക്കാൻ പ്രേരിപ്പിക്കും. വിഷയങ്ങളോടുള്ള ഇന്ദ്രിയങ്ങളുടെ ആകർഷണം  അത്രമാത്രം ശക്തമാണ്. സമചിത്തനായ യോഗിയായിരുന്നിട്ടുപോലും വിശ്വാമിത്ര മഹർഷിക്ക്, മേനകയുടെ വശ്യസൗന്ദര്യത്തിന്റെ പിടിയിൽ നിന്നും രക്ഷപെടാനായില്ല. മനോനിയന്ത്രണം എന്നതത്ര എളുപ്പമായ സംഗതിയല്ല; ബുദ്ധിയുടെ തീവ്രമായ ഇടപെടലിലൂടെ മാത്രമേ ഇതു സാധ്യമാക്കാൻ കഴിയൂ. പൊടുന്നെനെ ആഗ്രഹങ്ങളെല്ലാം ഉപേക്ഷിച്ചു രാത്രി വെളുക്കുമ്പോൾ മുനിയാകാം എന്നു ചിന്തിക്കുന്ന മൂഡാത്മാക്കൾക്കുള്ള വ്യാസോപദേശം കൂടിയായി ഈ ശ്ലോകത്തെ കാണക്കാക്കാവുതാണ്.   

താനി  സർവ്വാണി സംയമ്യ യുക്ത അസീത മത്പരഃ
വശേ ഹി യസ്യേന്ദ്രിയാണി തസ്യ പ്രജ്ഞ പ്രതിഷ്ഠിതാ  (ശ്ലോകം 2:61)     
 
(അവയെല്ലാം സംയമനം ചെയ്തു യോഗയുക്തനായി എന്നിൽ ഭക്തിയോടെ ഇരിക്കുക. ആർക്ക് ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ വശത്താണോ, അവന്റെ പ്രജ്ഞ പ്രതിഷ്ഠിതമാണ്)

ഇന്ദ്രിയപരമായ സുഖചിന്തകളെയെല്ലാം ബുദ്ധിപൂർവ്വമായ ചിന്തകൊണ്ട് സംയമനം ചെയ്തു തന്നിൽ ഭക്തിയോടെ ഇരിക്കാനാണ് ഭഗവാൻ ഉപദേശിക്കുന്നത്. ഈശ്വരനും മനുഷ്യനും രണ്ടല്ല, ഒന്നാണ് (തത്വമസി) എന്ന ഹൈന്ദവ തത്വശാസ്ത്ര പ്രകാരം  'എന്നിൽ ഭക്തിയോടെ ഇരിക്കുക' എന്നു ഭഗവാൻ പറയുന്നതിനെ 'തന്നിൽ തന്നെ ഭക്തിയോടെ ഇരിക്കുക' എന്നും വ്യാഖ്യാനിക്കാം. നശ്വരമായ ശരീരമല്ല, അനശ്വരമായ ആത്മാവാണ് താനെന്നറിയുമ്പോൾ ആ 'ആത്മബോധത്തിൽ അമർന്നിരിക്കുക' എന്നാണിപ്പറഞ്ഞതിന്റെ അർത്ഥമെന്നും ചിന്തിക്കാം.  ഇതു സാധിക്കണമെങ്കിൽ ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ നിയന്ത്രിച്ചു വശത്താക്കണം? ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ വശത്താക്കുകയെന്നാൽ മനസ്സിനെ നിയന്ത്രിക്കുകയെന്നർത്ഥം. ബുദ്ധികൊണ്ടാണ് ഇതു ചെയ്യേണ്ടത്‌.  ഇങ്ങനെ ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ വശത്താക്കുന്ന യോഗിയുടെ പ്രജ്ഞ സ്ഥിരമായിരിക്കും.

ഭഗവത് ഗീതയിലെ കർമ്മയോഗത്തിന്റെ (ബുദ്ധിയോഗം) ഭാഗമായി വരുന്ന ഈ ശ്ലോകങ്ങളിലെല്ലാം തന്നെ മനുഷ്യജന്മത്തെ, മറ്റിതര ജന്തുജാലങ്ങളിൽ നിന്നും വ്യത്യസ്തമാക്കുന്ന ബുദ്ധി (intellect) യെയും ജീവിതത്തെ നേർദിശയിൽ നയിക്കാനുള്ള അതിൻറെ അപാരശക്തിയെയും കുറിച്ചാണ് ഊന്നിപ്പറയുന്നത്. ആത്മബോധത്തിൽ അമർന്നിരുന്നുകൊണ്ടു ബുദ്ധിപരമായി കർമ്മങ്ങൾ ചെയ്യുകയാണ്  മനുഷ്യർ ചെയ്യേണ്ടത്. അങ്ങനെ ചെയ്യുന്നില്ലെങ്കിലോ; നാശം ഉറപ്പാണ്. മനുഷ്യർ എങ്ങിനെയാണ് നശിക്കുന്നത്? ഈ ചോദ്യത്തിനുള്ള ഉത്തരം അടുത്തുവരുന്ന ചില ശ്ലോകങ്ങളിൽ പറഞ്ഞുവച്ചിരിക്കുന്നു.

(ടൈപ്പ് ചെയ്യുമ്പോൾ ശ്ലോകങ്ങളിലെ കൂട്ടക്ഷരങ്ങളിൽ തെറ്റുവരാം. ഏതെങ്കിലും ഗീതാ ഗ്രന്ഥത്തിൽ നിന്നും അക്ഷരത്തെറ്റില്ലാതെ ശ്ലോകങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കാൻ ശ്രമിക്കണം എന്നഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു)

(തുടരും)  

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------       
ഈ  ഗീതാ പഠന പരമ്പര ആദ്യം മുതൽ  വായിക്കാൻ കഴിയാതെ പോയവർക്കായി ആത്മീയവിഷയങ്ങളുടെയും ഭഗവത് ഗീതയുടെയും ഒരു ഹൃസ്വപശ്ചാത്തലം താഴെ കൊടുത്തിരിക്കുന്നു. ഇവിടെ ചർച്ച ചെയ്യപ്പെടുന്ന വിഷയങ്ങളുടെ പ്രസക്തി ശരിക്കും മനസ്സിലാക്കാൻ ഈ അറിവു സഹായകമാകും. 
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

തങ്ങളുടെ നിലനിൽപ്പിനു പ്രകൃതി കനിഞ്ഞു നൽകുന്ന സഹായത്തിനു നന്ദി പറഞ്ഞുകൊണ്ടും അതുപോലെ തന്നെ തങ്ങൾക്കു നിയന്ത്രിക്കാൻ കഴിയാത്ത പ്രകൃതിഭാവങ്ങളെക്കണ്ടു ഭയന്ന് അതിൽ നിന്നും രക്ഷ നേടാനുമായി പ്രാകൃത  മനുഷ്യർ ഈശ്വരസങ്കൽപ്പങ്ങളും അവയ്ക്കുള്ള ആരാധനാസമ്പ്രദായങ്ങളും സഹസ്രാബ്ദങ്ങൾക്കു മുൻപു തന്നെ സൃഷ്ടിച്ചു. ഇക്കാലത്തിന് ശേഷം ബോധപൂർവം ചിന്തിയ്ക്കുന്ന മനുഷ്യരുടെ കാലമായപ്പോൾ അവർ പ്രപഞ്ചത്തെയും അതിലെ പ്രതിഭാസങ്ങളെയും മനുഷ്യ ജീവിതത്തെയും ജീവിതത്തിനു ശേഷമുള്ള ലോകത്തെയും മറ്റും മറ്റും പറ്റി ചിന്തിക്കാൻ തുടങ്ങി. ഈ പ്രപഞ്ചാവലോകനമാണ് വേദോപനിഷത്തുക്കളിൽ നിറഞ്ഞു നിൽക്കുന്നത്. ഇന്ദ്രിയപരമായ കാര്യങ്ങളിൽ മാത്രം ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ചു, അപരിഷ്കൃത ജീവിതം നയിക്കുന്ന മനുഷ്യരെ, ബോധപൂർവം ചിന്തിപ്പിച്ചു പരിഷ്കൃതചിത്തരായ സാമൂഹികമനുഷ്യരാക്കാനുദ്ദേശിച്ചുള്ള ചിന്തകളും പ്രയോഗരീതികളുമാണ് ഈ ജ്ഞാനസ്രോതസ്സുകളിൽ നിറഞ്ഞു നിൽക്കുന്നത്. വേദത്തിന്റെ അന്ത്യഭാഗവും വേദസാരവുമായ വേദാന്തത്തിൽ (ഉപനിഷത്തുക്കളിൽ), പ്രപഞ്ചകർത്താവെന്ന ഈശ്വരസങ്കൽപ്പം (ഏകദൈവസങ്കൽപ്പം) പ്രബലമായി പ്രതിഷ്ഠിക്കപ്പെട്ടിiട്ടുണ്ട്. വേദകാലത്തിനു ശേഷവും ഭാരതീയ തത്വചിന്തകന്മാർ ഈ പ്രപഞ്ച വിഷയങ്ങളെക്കുറിച്ചു ഗാഢമായി ചിന്തിക്കുകയും അവരവരുടേതായ കണ്ടെത്തലുകൾ നടത്തുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. അങ്ങിനെയുണ്ടായ നിരവധി തത്വചിന്താശാഖകളിൽ ചിലതാണ് ചാർവാക മഹർഷിയുടെ ലോകായത മതം, കപിലമുനിയുടെ സാംഖ്യയോഗം, പതഞ്ജലി മഹർഷിയുടെ യോഗം, ശ്രീബുദ്ധന്റെ ബുദ്ധമതം, മഹാവീരന്റെ ജൈനമതം തുടങ്ങിയവ. ഈ തത്വചിന്തകളിലേറെയും ജഗന്നിയന്താവായ ഈശ്വരൻ എന്ന വേദാന്തദർശനത്തോടു യോജിക്കുന്നില്ല എന്നു തന്നെയല്ല ഈശ്വരസങ്കൽപ്പത്തെ നിരാകരിക്കുന്നുമുണ്ട്. വേദത്തിന്റെ അധികാരികളായി സ്വയം അവരോധിച്ച അക്കാലത്തെ കുറെ മനുഷ്യർ (പിൽക്കാലത്തു വൈദികമതം എന്നറിയപ്പെട്ടു) വേദത്തിന്റെ ലോകക്ഷേമകരമായ ഉദ്ദേശ്യലക്ഷ്യങ്ങൾക്കനുസൃതമല്ലാത്ത രീതിയിൽ വ്യാഖ്യാനങ്ങൾ നടത്തുകയും ചാതുർവർണ്യ വ്യവസ്ഥിതി സൃഷ്ടിച്ചു സമൂഹത്തെ വിഭജിക്കുകയും വേദവിധിപ്രകാരം മനുഷ്യർ എങ്ങിനെയാണ് സാമൂഹികജീവിതം നയിക്കേണ്ടതെന്നു നിർദ്ദേശിക്കുന്ന ധർമ്മശാസ്ത്രങ്ങൾ (ഉദാ: മനുസ്മൃതി, യാജ്ഞവല്ക്യസ്മൃതി) രചിച്ചു നടപ്പിൽ വരുത്തുകയും ചെയ്തു. ഈശ്വരന്റെ പേരിൽ  സമൂഹത്തിൽ നിരവധി അനാചാരങ്ങളും ജന്തുഹിംസയടക്കമുള്ള ദുരാചാരങ്ങളും ഇവർ നടപ്പിൽ വരുത്തുകയും അതെല്ലാം ജനങ്ങളിൽ  അടിച്ചേൽപ്പിക്കുകയും ചെയ്തതിന്റെ ഫലമായി ഹൈന്ദവമതം നാശോന്മുഖമാവുകയും അതിന്റെ സ്ഥാനത്തു ബുദ്ധമതവും ജൈനമതവും ഭാരതത്തിലുടനീളം വളർന്നു വികസിക്കുകയും ചെയ്തു. ഈ രണ്ട് അവൈദികമതങ്ങളും വേദങ്ങളിലെ യജ്ഞസംസ്കാരത്തെയും ഈശ്വരസങ്കൽപ്പത്തെയും നിരാകരിക്കുകയും സ്നേഹം, കരുണ  തുടങ്ങിയ മാനുഷിക വികാരങ്ങൾക്ക് ഊന്നൽകൊടുക്കുന്ന ചിന്തകൾക്ക് പ്രാമുഖ്യം കൊടുക്കുകയും ചെയ്തു. ഈ രണ്ടുമതങ്ങളും സ്വാഭാവികമായും വൈദികമതത്തിന്റെ കണ്ണിലെ കരടായിത്തീർന്നു. വൈദികമതത്തിന്റെ ഈ ദോഷകാലത്ത്, സനാതനധർമ്മത്തെ ഉയർത്തിപ്പിടിച്ചു സമൂഹത്തിൽ അതിനു സ്ഥാനമുണ്ടാക്കാനുള്ള നല്ല ശ്രമങ്ങളുടെ ഭാഗമായുണ്ടായിട്ടുള്ള കൃതികളാണ് രാമായണവും മഹാഭാരതവും. മഹാഭാരതത്തിന്റെ ഭാഗമാണ് ഭഗവത് ഗീത. ഇതേ ലക്ഷ്യത്തിലേക്കായി തന്നെ പിൽക്കാലത്ത് പുരാണങ്ങളും രചിക്കപ്പെട്ടു. ഇതിഹാസങ്ങളും പുരാണങ്ങളും കൂടി സനാതനധർമ്മത്തെ സമൂഹത്തിൽ സുസ്ഥിരമായി പ്രതിഷ്ഠിക്കുകയും ചെയ്തു.

ഉപനിഷദ് ദർശനങ്ങളാണ് ഭഗവത് ഗീതയുടെ വിഷയം എന്നു ഗീതയുടെ ധ്യാനശ്ലോകത്തിൽ പറയുന്നുണ്ട്. ഗീതയുടെ കാലഘട്ടത്തിനു മുൻപ് ഭാരതത്തിൽ ഉടലെടുത്തിട്ടുള്ള എല്ലാ തത്വദർശനശാഖകളുടെയും നല്ല വശങ്ങൾ, ഗീതയുടെ നിർമ്മിതിയിലേക്ക് ഗീതാകാരൻ ഉപയോഗിച്ചിട്ടുണ്ടെന്നു ഗീത ശ്രദ്ധാപൂർവം പഠിക്കുന്നവർക്കു മനസ്സിലാക്കാവുന്നതാണ്. അതായത് നിർഗ്ഗുണബ്രഹ്മമായ ഈശ്വരനെ ജഗന്നിയന്താവായി പ്രതിഷ്ഠിച്ച  ഉപനിഷദ് ദർശനങ്ങളോടൊപ്പം തന്നെ, ഈശ്വരസങ്കല്പത്തെ നിരാകരിക്കുന്ന തത്വചിന്തകളുടെ നല്ല വശങ്ങൾ കൂടി വിളക്കിച്ചേർത്തു സൃഷ്ട്ടിച്ച ആത്മീയകൃതിയാണ് ഭഗവത് ഗീത. പ്രപഞ്ചകർത്താവായി ഈശ്വരനെ പ്രതിഷ്ഠിക്കുന്ന വേദാന്തചിന്തകളിലടക്കം മേൽപ്പറഞ്ഞ ഒരു ഭാരതീയ ദർശനശാഖയിലും നാം ഇന്നറിയുന്ന വിധത്തിലുള്ള, നമ്മിൽ നിന്നന്യനായ, നിഗ്രഹാനുഗ്രഹശക്തിയുള്ള ഒരീശ്വരസങ്കൽപ്പം ഇല്ല. പുരാണകഥകളിൽ അങ്ങിനെയുള്ള ഈശ്വരസങ്കൽപ്പങ്ങളെ പ്രകീർത്തിക്കുന്ന നിരവധി കഥകൾ ഉണ്ടെങ്കിലും അവയൊക്കെ തന്നെ ഉപനിഷത്തുക്കൾ ഉദ്ഘോഷിക്കുന്ന ആത്മജ്ഞാനത്തിലേക്കു സാധാരണ മനുഷ്യരെ നയിക്കാൻ വേണ്ടിയുണ്ടാക്കിയ പദ്ധതികളുടെ ഭാഗമാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കാവുന്നതേയുള്ളൂ. ആത്മബോധമുള്ള സമൂഹത്തെ വാർത്തെടുക്കാൻ വേണ്ടി ചിന്താശക്തിയുള്ള മനുഷ്യർ മെനഞ്ഞെടുത്ത കഥകളാണിതെല്ലാം എന്നർത്ഥം. ഇതിൽ തന്നെ പല കൃതികളുടെയും ഉദ്ദേശ്യം ചാതുർവർണ്യ വ്യവസ്ഥയെ സമൂഹത്തിൽ അരക്കിട്ടുറപ്പിക്കുകയായിരുന്നു എന്ന ആക്ഷേപവും പലരും  ഉന്നയിച്ചിട്ടുണ്ട്. നമുക്കു തൽക്കാലം ആ വിഷയത്തിലേക്കു പോകാതിരിക്കാം. പുരാണകഥകളിൽ രസിച്ചു, അവയിൽ അന്തർഭവിച്ചിരിക്കുന്ന ആത്മബോധപരമായ കാര്യങ്ങളെ മറന്നു ജീവിക്കുന്നവരാണ് കൂടുതൽ പേരും എന്നു മാത്രം ഇപ്പോൾ മനസ്സിലാക്കാം.

ക്രിസ്തുവർഷത്തിന്റെ തുടക്കകാലത്തിനടുത്താണ് ഗീത രചിക്കപ്പെട്ടതെന്നാണു  പാശ്ചാത്യരും പൗരസ്ത്യരുമായ ഭൂരിഭാഗം ഗവേഷകരും അഭിപ്രായപ്പെടുന്നത്. ഗീതയ്ക്ക് 5000ൽപ്പരം വർഷത്തെ പഴക്കമുണ്ടെന്ന അഭിപ്രായപ്പെടുന്നവരും ഉണ്ട്. ഇതെന്തുതന്നെയായാലും ദ്വാപരയുഗത്തിൽ ജീവിച്ചിരുന്നതെന്നു ഹിന്ദുക്കൾ വിശ്വസിക്കുന്ന വാസുദേവകൃഷ്ണനു ഗീതയുടെ കാലത്തു ജീവിച്ചിരിക്കാൻ കഴിയില്ലല്ലോ? അതായത്, ഗീത അവതരിപ്പിക്കുന്നത് ഭഗവാൻ കൃഷ്ണനല്ല, കൃഷ്ണനെന്ന കഥാപാത്രമാണ്. ഗീതയുടെ കാലത്തിനു മുൻപു തന്നെ ഭാരതത്തിലെ ജനങ്ങൾ ആരാധിച്ചിരുന്ന തേജസ്വിയായ കൃഷ്ണനിലൂടെ, ലോകസമ്മതിയിലേക്കായി ഗീതാകാരൻ, ഗീതാശ്ലോകങ്ങളെ  അവതരിപ്പിക്കുകയാണ്. നല്ലൊരു സംരംഭം തുടങ്ങാൻ പോകുമ്പോൾ നാം സ്ഥലത്തെ പ്രധാനിയും പൊതുസമ്മതനുമായ ആളെക്കൊണ്ട് അതു നിർവഹിപ്പിക്കുന്നതുപോലെ. ഭാരതീയ തത്വചിന്താധാരകളിൽ നിന്നും ഗീതാകാരൻ എഴുതിയുണ്ടാക്കിയ ഗീതാശ്ലോകങ്ങൾ ഭഗവാൻ കൃഷ്ണനെക്കൊണ്ട് അവതരിപ്പിക്കുന്നതായി സങ്കല്പിച്ചിരിക്കുന്നു. അതായതു ഗീതയിൽ നാം കാണേണ്ടത് ദൈവമായ വാസുദേവകൃഷ്ണനെയോ ആ അവതാരപുരുഷന്റെ ദൈവീകശക്തികളെയോ അല്ല, മറിച്ചു ആർഷഭാരത ഋഷിമനസ്സുകളെയും അവർ പകർന്നുതരുന്ന ബൗദ്ധികമായ അറിവുകളെയുമാണ്. ഗീത പഠിക്കുമ്പോൾ ഭഗവാൻ എന്നോ കൃഷ്ണൻ എന്നോ ഉള്ള പ്രയോഗം കണ്ടാൽ  ജ്ഞാനിയായ ഒരു ഗുരു എന്നേ ചിന്തിയ്ക്കേണ്ടതുള്ളൂ. ആ ഗുരുവിനെ അന്ധമായി വിശ്വസിക്കേണ്ടതില്ല, ഗുരു പറയുന്നത് ബോധപൂർവം മനസ്സിലാക്കി കഴിയാവുന്നിടത്തോളം ജീവിതത്തിൽ പകർത്താൻ ശ്രമിക്കുക മാത്രമേ വേണ്ടൂ. നമ്മിൽ നിന്നന്യനായ ഒരു ദൈവം എന്ന ചിന്ത വേദാന്തദർശനത്തിലില്ല. നാമോരോരുത്തരിലും ദൈവീകത്വം ഉണ്ടെന്നും, പക്ഷെ അജ്ഞാനത്താൽ അതു മറഞ്ഞു നിൽക്കുകയാണെന്നും, അജ്ഞാനത്തെയകറ്റിയാൽ ഉള്ളിലെ ദിവ്യചൈതന്യം അനുഭവവേദ്യമാകുമെന്നുമാണ് ഹൈന്ദവതത്വ ശാസ്ത്രങ്ങളിൽ പറഞ്ഞിരിക്കുന്നത്. ആത്മീയമായ അറിവു നേടുന്നതിനനുസരിച്ചു അജ്ഞാനമാകുന്ന മൂടുപടം നേർത്തു നേർത്തു വരും, കാഴ്ചപ്പാടുകൾ മാറിത്തുടങ്ങും. തന്നെ നിലനിർത്തുന്ന ഈശ്വരൻ തന്നെയാണ് മറ്റുള്ളവയേയും നിലനിർത്തുന്നതെന്ന ബോധം ഉള്ളിലുദിക്കും. ഇതോടെ ഭേദഭാവചിന്തകൾ നമ്മളിൽ നിന്നകന്നുതുടങ്ങും. ഭേദഭാവമകന്ന മനുഷ്യർ ജീവിക്കുന്ന സമൂഹം സ്വർഗ്ഗമല്ലാതെ മറ്റെന്താണ്? വേദാന്തസാരമായ ഭഗവത് ഗീത ലക്‌ഷ്യം വയ്ക്കുന്നത് സമത്വത്തിന്റെയും സാഹോദര്യത്തിന്റേതുമായ ആ സുന്ദരലോകത്തെയാണ്. ഗീതയുടെ പഠനത്തിലൂടെ മനുഷ്യർ നേടുന്നത് ഈ  സമത്വബോധമാണ്, മറ്റൊന്നുമല്ല. ലോകാ സമസ്‌താ സുഖിനോ ഭവന്തു.

ഭഗവത് ഗീതയിൽ പ്രദിപാദിച്ചിരിക്കുന്ന ആത്മീയ വിഷയങ്ങളുടെ പൊതു പശ്ചാത്തലം മുകളിൽ എഴുതിയതിൽ നിന്നും മനസ്സിലാക്കാമെങ്കിലും ഗീതയുടെ രചനയിൽ നിർണ്ണായകമായ പങ്കു വഹിച്ചിട്ടുണ്ടെന്നു വിവേകാനന്ദ സ്വാമികളും പല ഗീതാഗവേഷകരും കരുതുന്ന ചില സാമൂഹ്യവിഷയങ്ങളെക്കൂടി ഇവിടെ പരാമർശിക്കേണ്ടതുണ്ട്. വേദങ്ങളെ ആധാരമാക്കിക്കൊണ്ടു, ചാതുർവർണ്യ വ്യവസ്ഥ നടപ്പിലാക്കി, സാമൂഹിക ജീവിതത്തെ നിയന്ത്രിച്ചിരുന്ന വൈദികബ്രാഹ്മണരുടെ ഇടയിൽത്തന്നെ അന്നു രണ്ടു പക്ഷക്കാരുണ്ടായിരുന്നു. വേദങ്ങളുടെ കർമ്മകാണ്ഡത്തിൽ പറഞ്ഞിട്ടുള്ള യജ്ഞാദികർമ്മങ്ങൾ അനുഷ്ഠിച്ചുകൊണ്ടുള്ള സാമൂഹികജീവിതമാണ് ശരിയെന്ന് ഒരു കൂട്ടർ വാദിച്ചപ്പോൾ, കർമ്മങ്ങളെല്ലാം തന്നെ സ്വാർത്ഥത ജനിപ്പിക്കുന്നതാണെന്നും ആയതിനാൽ കർമ്മബന്ധങ്ങളുണ്ടാക്കി പുനർജന്മ്മത്തിനു കാരണമാകാവുന്ന കർമ്മമാർഗ്ഗം ഉപേക്ഷിച്ചു വനത്തിൽ പോയി സന്യാസജീവിതം നയിക്കുകയാണ് വേണ്ടതെന്നായി രണ്ടാമത്തെ കൂട്ടർ. കാമ്യകർമ്മങ്ങളിൽ മുഴുകി ജീവിച്ച കൂട്ടരായിരുന്നു സ്വാഭാവികമായും അന്നത്തെ സമൂഹത്തിലെ പ്രബലർ. വേദത്തെച്ചൊല്ലിയുണ്ടായ ഈ രണ്ടു വീക്ഷണങ്ങളും സമൂഹത്തിൽ വലിയ സംഘർഷവും അശാന്തിയും സൃഷ്ട്ടിച്ചു കൊണ്ടിരുന്ന കാലത്താണ് ഗീത രചിക്കപ്പെട്ടിട്ടുള്ളത്. ഈ രണ്ടു വീക്ഷണങ്ങളെയും ഉൾക്കൊണ്ടു കൊണ്ടു, സമന്വയത്തിന്റെ മാർഗ്ഗത്തിലാണ്‌ ഗീത രചിക്കപ്പെട്ടിട്ടുള്ളത്. ആദ്യത്തെ കൂട്ടർ വാദിച്ച കാമ്യകർമ്മമാർഗ്ഗത്തിലെ കാമത്തെ (desire) മാറ്റി നിഷ്ക്കാമമായാണ് കർമ്മം ചെയ്യേണ്ടതെന്നും നിസ്വാർത്ഥമായി കർമ്മം ചെയ്യുന്നതിലൂടെ കർമ്മബന്ധനങ്ങളും പുനർജന്മവും ഉണ്ടാകില്ലെന്നും ഉപനിഷദ് ദർശനങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ഗീത സമർത്ഥിച്ചപ്പോൾ അത് രണ്ടു കൂട്ടർക്കും സ്വീകാര്യമായി. സ്വാഭാവികമായും വേദങ്ങളുടെ കർമ്മകാണ്ഡത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള എല്ലാ കാമ്യകർമ്മങ്ങളെയും ഗീത നിശിതമായി വിമർശിച്ചു. വേദങ്ങളെയല്ല, വേദങ്ങളെ മനുഷ്യർ ഉപയോഗിക്കുന്ന രീതിയെയാണ് ഗീത വിമർശിക്കുന്നത്. തികച്ചും മൗലികമായ കർമ്മയോഗസിദ്ധാന്തം ആഹ്വാനം ചെയ്യുമ്പോൾത്തന്നെ, ജാതിവ്യവസ്ഥയെ സമൂഹത്തിൽ നിലനിർത്തുന്നതിനു സഹായകരമാകുന്ന നിലപാടുകളാണ് പല ഗീതാശ്ലോകങ്ങളിലും നിഴലിക്കുന്നതെന്ന ഗൗരവപരമായ ആക്ഷേപവും പലരും ഉന്നയിച്ചിട്ടുണ്ട്. എല്ലാവരും പറയുന്ന എല്ലാം ശരിയാകണമെന്നില്ല. പഠിച്ചു പോകുന്ന വഴിയിൽ ഇപ്പറയുന്നതൊക്കെ ശരിയാണോ എന്നു നമുക്കും അന്വേഷിക്കാം.

ഹിന്ദുമതം എന്നൊരു മതമുണ്ടോ, അതോ ഹൈന്ദവസംസ്കാരം എന്നു പറയുന്നതാണോ ശരി തുടങ്ങിയ ചില ചോദ്യങ്ങൾ ഉന്നയിക്കപ്പെടാറുണ്ട്. ഒരു ആത്മീയപുരുഷനും അദ്ദേഹത്തിൻറെ വചനങ്ങൾ വിശ്വാസപൂർവം പിന്തുടരുന്ന ജനസമൂഹവും ചേർന്നതിനെയാണ് മതം എന്ന വാക്കുകൊണ്ട് സാധാരണ ലക്ഷ്യമാക്കുന്നത് (semitic religion). ഹൈന്ദവസംസ്കാരത്തിൽ ഒരു പ്രവാചകനോ, ദൈവപുരുഷനോ അല്ല ആത്മീയതയുടെ കേന്ദ്രം; അനേകം ഋഷിമാരുടെയും തത്വചിന്തകരുടെയും സംഭാവനകളിലാണ് ഈ സംസ്കാരം കെട്ടിപ്പടുത്തിരിക്കുന്നത്. അതിനാൽ ഹിന്ദുമതമെന്നല്ല, ഹൈന്ദവ സംസ്കാരം എന്നു പറയുന്നതാകും കൂടുതൽ ശരി. സെമിറ്റിക് മതങ്ങളിൽ ദൈവകൽപ്പനകൾ ചോദ്യം ചെയ്യപ്പെടാതെ വിശ്വസിക്കേണ്ടതും പിന്തുടരേണ്ടതുമാണെങ്കിൽ ഹൈന്ദവസംസ്കാരത്തിൽ അങ്ങിനെയല്ല, ഉപദേശങ്ങൾ വിമർശനബുദ്ധിയോടെ പഠിച്ചു ശരിയെന്നു തോന്നുന്നത് മാത്രമേ സ്വീകരിക്കേണ്ടതുള്ളൂ. ഈശ്വരനിൽ വിശ്വസിക്കണം എന്നുപോലുമില്ല. വിശ്വാസത്തിലല്ല, ബൗദ്ധികമായ അന്വേഷണത്തിലാണ് ഹൈന്ദവധർമ്മം നിലകൊള്ളുന്നത്. 'സിന്ധു'നദിക്കു പടിഞ്ഞാറു നിന്നു വന്ന പേർഷ്യൻ/ഗ്രീക്കു വംശജർ അവരുടെ സംസ്കാരത്തിൽ നിന്നും വ്യത്യസ്തമായ സംസ്കാരമുള്ളതും സിന്ധുനദിക്ക് കിഴക്കു വസിച്ചിരുന്നവരുമായ ഭാരതീയരെ അഭിസംബോധന ചെയ്യാൻ ഉപയോഗിച്ച  പേര് പരിണമിച്ചുണ്ടായതാണ് 'ഹിന്ദു' എന്നു പറയപ്പെടുന്നു. 

1 comment: